Ezan Duası Okunuşu, Türkçe Anlamı ve Fazileti

İçindekiler

1. Ezan Duası Türkçe Okunuşu
2. Ezan Duası Arapça Yazılışı
3. Ezan Duası Türkçe Anlamı (Kelime Kelime)
4. Ezan Bittikten Sonra Ne Denir? Adım Adım Sıralama
5. Ezan Okunurken Hangi Cümleye Ne Denir?
6. "Ve'd-Derecete'r-Refîa" İlavesi Hadiste Var mı?
7. Ezan Duasının Fazileti (Hadislerle)
8. Vesile ve Makam-ı Mahmûd Ne Demek?
9. Sabah Ezanı ve Kametten Sonra Ne Okunur?
10. Ezan Duası Nasıl Ezberlenir?
11. Mutasavvıflara Göre Ezanın Hikmeti
12. Sonuç
13. Yazar Hakkında
14. Kaynakça
15. Sıkça Sorulan Sorular

Ezan Duası Türkçe Okunuşu

Ezan duasının Türkçe okunuşu, Arapça bilmeyenlerin duayı doğru telaffuz edebilmesi için Latin harfleriyle yazılmış halidir. Dua tek nefeste okunabilecek kadar kısadır ve ezan bittikten sonra, salavatın ardından şöyle okunur:

Allâhümme Rabbe hâzihi'd-da'veti't-tâmmeh, ve's-salâti'l-kâimeh, âti Muhammeden'il-vesîlete ve'l-fadîleh, ve'b'ashü makâmen mahmûden'illezî va'adteh.

Duayı dört parçaya bölerek okumak hem telaffuzu hem ezberi kolaylaştırır:

1. Allâhümme Rabbe hâzihi'd-da'veti't-tâmmeh
2. ve's-salâti'l-kâimeh
3. âti Muhammeden'il-vesîlete ve'l-fadîleh
4. ve'b'ashü makâmen mahmûden'illezî va'adteh

Ezan duasının doğru okunuşunu aşağıdaki videodan dinleyebilirsiniz.

Türkiye'de yaygın okunuşta duanın sonuna "inneke lâ tuhlifu'l-mîâd" cümlesi de eklenir. Bu ilavenin hadis kaynaklarındaki yeri aşağıda ayrı bir başlıkta açıklanmıştır.

Ezan Duası Arapça Yazılışı

Ezan duasının Arapça metni, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) ezan sonrasında okunmasını tavsiye ettiği lafızlardan oluşur. Bu metni sahâbî Câbir b. Abdullah (r.a.) rivayet etmiş, İmam Buhârî de Sahîh'inde nakletmiştir (Buhârî, Ezân, 8, no. 614). Harekeli metin şöyledir:

اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ

Beyhakî'nin rivayetindeki ilave:

إِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ

 

Ezan Duası Türkçe Anlamı (Kelime Kelime)

Ezan duasının Türkçe anlamı: "Ey bu eksiksiz davetin ve kılınacak namazın Rabbi Allah'ım! Muhammed'e vesileyi ve fazileti ver. Onu, kendisine vaat ettiğin övülmüş makama (Makam-ı Mahmûd'a) ulaştır."

Arapça okunuş	Türkçe anlamı
Allâhümme	Allah'ım!
Rabbe hâzihi'd-da'veti't-tâmmeh	Ey bu eksiksiz (tevhid) davetin Rabbi
ve's-salâti'l-kâimeh	ve kılınmak üzere olan namazın Rabbi
âti Muhammeden	Muhammed'e (s.a.v.) ver
el-vesîlete ve'l-fadîleh	vesileyi ve fazileti (üstün dereceyi)
ve'b'ashü makâmen mahmûden	ve onu övülmüş bir makama ulaştır
ellezî va'adteh	ki o makamı ona sen vaat ettin
inneke lâ tuhlifu'l-mîâd (ilave)	Şüphesiz sen vaadinden dönmezsin

Duadaki "eksiksiz davet" (ed-da'vetü't-tâmme), ezanın içerdiği tevhid ve risalet ilanıdır. Ezan, Allah'ın birliğini ve Hz. Muhammed'in peygamberliğini eksiksiz biçimde ilan ettiği için bu adla anılır.

Ezan Bittikten Sonra Ne Denir? Adım Adım Sıralama

Ezan bittikten sonra önce salavat getirilir, ardından ezan duası okunur. Sünnete uygun sıralama hadislere göre şöyledir:

1. Ezanı dinleyip tekrar etmek: Müezzinin her cümlesi aynen tekrar edilir, "hayye ale's-salâh" ve "hayye ale'l-felâh" cümlelerinde ise "lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh" denir (Buhârî, Ezân, 7; Müslim, Salât, 12).
2. Şehadeti tasdik etmek: "Ve ene eşhedü en lâ ilâhe illallâhü vahdehû lâ şerîke leh, ve enne Muhammeden abdühû ve resûlüh. Radîtü billâhi Rabben ve bi Muhammedin resûlen ve bi'l-İslâmi dînâ" denir. Bunu söyleyenin günahlarının bağışlanacağı bildirilmiştir (Müslim, Salât, 13).
3. Salavat getirmek: Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) salavat getirilir. "Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed" demek yeterlidir (Müslim, Salât, 11). Salavatın farklı formları için Salât-ı Tefriciye Duası ve Faziletleri yazımıza bakabilirsiniz.
4. Ezan duasını okumak: "Allâhümme Rabbe hâzihi'd-da'veti't-tâmmeh…" duası okunur (Buhârî, Ezân, 8).
5. Ezan ile kamet arasında dua etmek: Bu vakitte yapılan duanın reddedilmeyeceği bildirilmiştir (Tirmizî, Salât, 44; Ebû Dâvûd, Salât, 35). Kişisel ihtiyaçlarınız için bu vakitte [hacet namazı] kılabilir, [duanın kabul şartları] hakkında daha fazlasını okuyabilirsiniz.

Ezan Okunurken Hangi Cümleye Ne Denir?

Ezan okunurken müezzinin her cümlesi aynen tekrar edilir; yalnızca namaza ve kurtuluşa çağıran iki cümlede farklı bir cevap verilir.

Ezan cümlesi	Dinleyenin cevabı	Dayanak
Allâhu ekber (4 kez)	Allâhu ekber	Müslim, Salât, 12
Eşhedü en lâ ilâhe illallâh (2 kez)	Eşhedü en lâ ilâhe illallâh	Müslim, Salât, 12
Eşhedü enne Muhammeden Resûlullâh (2 kez)	Eşhedü enne Muhammeden Resûlullâh	Müslim, Salât, 12
Hayye ale's-salâh (2 kez)	Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh	Buhârî, Ezân, 7; Müslim, Salât, 12
Hayye ale'l-felâh (2 kez)	Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh	Buhârî, Ezân, 7; Müslim, Salât, 12
Es-salâtü hayrun mine'n-nevm (yalnız sabah, 2 kez)	Sadakte ve berirte	Fıkıh kitaplarında tavsiye edilmiştir; sahih hadis dayanağı yoktur
Allâhu ekber (2 kez)	Allâhu ekber	Müslim, Salât, 12
Lâ ilâhe illallâh	Lâ ilâhe illallâh	Müslim, Salât, 12

Hz. Ömer'in rivayet ettiği hadiste, ezanı bu şekilde içtenlikle tekrar eden kimsenin cennete gireceği müjdelenmiştir (Müslim, Salât, 12). "Lâ havle" cümlesinin anlamı ve fazileti için La Havle Vela Kuvvete Anlamı, Okunuşu ve Fazileti yazımızı okuyabilirsiniz.

Ezan sesi duyulduğunda konuşmayı kesmek, müziği ve benzeri sesleri kapatmak ve ezanı dikkatle dinlemek İslam adabının gereğidir. Ezanı huşu ile dinlemek, ardından kılınacak namaza da hazırlıktır: Namazda Huşu Nasıl Sağlanır? 7 Etkili Adım.

"Ve'd-Derecete'r-Refîa" ve "İnneke Lâ Tuhlifu'l-Mîâd" Hadiste Var mı?

Ezan duasının Buhârî'deki sahih metninde bu iki ilave yer almaz; "inneke lâ tuhlifu'l-mîâd" Beyhakî'nin rivayetinde geçer, "ve'd-derecete'r-refîa" ise hadis kaynaklarında bulunmaz.

İlave	Anlamı	Kaynak durumu
ve'd-derecete'r-refîa	ve yüksek dereceyi (ver)	Hadis kitaplarında yer almaz. İbn Hacer ve Sehâvî gibi hadis âlimleri bu ifadeyi hiçbir rivayette bulamadıklarını belirtmiştir.
inneke lâ tuhlifu'l-mîâd	Şüphesiz sen vaadinden dönmezsin	Beyhakî, es-Sünenü'l-Kübrâ, I/410. Bazı hadis âlimleri bu ilavenin sağlamlığını tartışmıştır.

Duanın Peygamber Efendimiz'den nakledilen asıl metni Buhârî'deki metindir ve şefaat müjdesi bu metne bağlanmıştır. "İnneke lâ tuhlifu'l-mîâd" cümlesini eklemekte sakınca görülmemiştir; bu ifade Kur'an'da da geçer (Âl-i İmrân, 3/194). "Ve'd-derecete'r-refîa" ise anlamca güzel olsa da hadis lafzı gibi okunmamalı, dua Buhârî'deki haliyle okunmalıdır.

Ezan Duasının Fazileti (Hadislerle)

Ezan duasının en büyük fazileti, okuyan kişinin kıyamet günü Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) şefaatine hak kazanmasıdır.

Câbir b. Abdullah (r.a.) Hadisi: Şefaat Müjdesi

Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ النِّدَاءَ: اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، حَلَّتْ لَهُ شَفَاعَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Anlamı: "Kim ezanı işittiğinde 'Allâhümme Rabbe hâzihi'd-da'veti't-tâmmeh…' diye dua ederse, kıyamet günü şefaatimi hak eder."

Kaynak: Buhârî, Ezân, 8 (no. 614); Ebû Dâvûd, Salât, 38 (no. 529); Tirmizî, Salât, 43 (no. 211); Nesâî, Ezân, 38 (no. 680); İbn Mâce, Ezân, 4 (no. 722).

Abdullah b. Amr (r.a.) Hadisi: Salavat ve Vesile

Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

إِذَا سَمِعْتُمُ الْمُؤَذِّنَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ، ثُمَّ صَلُّوا عَلَيَّ، فَإِنَّهُ مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَاةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ بِهَا عَشْرًا، ثُمَّ سَلُوا اللَّهَ لِيَ الْوَسِيلَةَ، فَإِنَّهَا مَنْزِلَةٌ فِي الْجَنَّةِ لَا تَنْبَغِي إِلَّا لِعَبْدٍ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ، وَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَنَا هُوَ، فَمَنْ سَأَلَ لِيَ الْوَسِيلَةَ حَلَّتْ لَهُ الشَّفَاعَةُ

Anlamı: "Müezzini işittiğinizde onun dediğini siz de söyleyin. Sonra bana salavat getirin; kim bana bir salavat getirirse Allah ona on rahmet eder. Sonra Allah'tan benim için vesileyi isteyin. Vesile, cennette Allah'ın kullarından yalnızca birine layık olan bir makamdır; umarım o kul ben olurum. Kim benim için vesileyi isterse şefaatim ona hak olur."

Kaynak: Müslim, Salât, 11 (no. 384); Ebû Dâvûd, Salât, 36 (no. 523); Tirmizî, Menâkıb, 1 (no. 3614).

Ezan Duasının Hükmü

Ezanı tekrar etmek ve ardından ezan duasını okumak müstehaptır (mendup). Okumayan kişi günaha girmez, ancak bu iki hadiste vaat edilen şefaat müjdesinden mahrum kalır. Bu nedenle âlimler, ezan duasının her vakit okunmasını ve çocuklara erken yaşta öğretilmesini tavsiye etmiştir.

Vesile ve Makam-ı Mahmûd Ne Demek?

Vesile, cennette yalnızca bir kula verilecek en yüksek derecedir; Peygamber Efendimiz bu makamın kendisine verilmesi için ümmetinden dua istemiştir (Müslim, Salât, 11). Cennetin dereceleri ve kapıları hakkında Cennetin 8 Kapısı Nelerdir? İsimleri ve Anlamları yazımıza göz atabilirsiniz.

Makam-ı Mahmûd, "övülmüş makam" demektir. Kıyamet günü bütün insanlığın şefaat için Peygamber Efendimiz'e başvuracağı ve O'nun en büyük şefaati (şefaat-i uzmâ) yapacağı makamdır (Buhârî, Tefsîr, İsrâ, 11, no. 4718). Bu makam Kur'an'da açıkça vaat edilmiştir:

İsrâ Suresi, 79. Ayet

وَمِنَ الَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا

Türkçe okunuşu: Ve mine'l-leyli fe teheccad bihî nâfileten lek, 'asâ en yeb'aseke Rabbüke makâmen mahmûdâ.

Meali (Diyanet İşleri Başkanlığı): "Gecenin bir kısmında da uyan ve sadece sana mahsus olmak üzere nafile bir ibadet olarak teheccüd namazı kıl. Umulur ki Rabbin seni övülmüş bir makama ulaştırır." (İsrâ, 17/79)

Duadaki "ellezî va'adteh" (vaat ettiğin) ifadesi doğrudan bu ayete işaret eder. "Mahmûd" kelimesi "hamd" kökünden gelir; hamdin manevi anlamı için Hamd Makamı Nedir? Elhamdülillah Sırrı ve Manevi Anlamı yazımızı okuyabilirsiniz.

Sabah Ezanı ve Kametten Sonra Ne Okunur?

Sabah ezanı: Sabah ezanı için ayrı bir dua yoktur; diğer vakitlerdeki ezan duası okunur. Tek fark, "es-salâtü hayrun mine'n-nevm" cümlesine "sadakte ve berirte" diye cevap verilmesidir. Güne başlarken okunabilecek diğer dualar için sabah duaları yazımıza bakabilirsiniz.

Kamet: Kameti dinleyen kişinin de cümleleri tekrar etmesi müstehap görülmüştür. "Kad kâmeti's-salâh" cümlesinde "ekâmehallâhu ve edâmehâ" (Allah namazı ikame etsin ve devam ettirsin) denildiği rivayet edilmiştir (Ebû Dâvûd, Salât, 37; senedi zayıftır). Kametten sonra salavat getirip ezan duasını okumayı bazı fıkıh âlimleri güzel görmüştür.

Ezan Duası Nasıl Ezberlenir?

Ezan duası kısa bir duadır ve günde beş kez tekrar fırsatı olduğu için birkaç günde ezberlenebilir:

1. Duayı yukarıdaki dört parçaya bölün ve her gün bir parça ekleyin.
2. Her parçayı okurken Türkçe anlamını da aklınızdan geçirin; anlamı bilinen cümle daha kolay kalır.
3. Yukarıdaki videodan dinleyerek telaffuzu düzeltin
4. Her ezandan sonra duayı yüksek sesle değil, kendi duyacağınız tonda tekrar edin.
5. Bir hafta boyunca beş vakit okuduğunuzda dua kalıcı hale gelir.

Çocuklara namaz alışkanlığının kazandırıldığı 7 yaş civarında önce duanın anlamı anlatılmalı, ardından kısa tekrarlarla metin öğretilmelidir.

Mutasavvıflara Göre Ezanın Hikmeti

Mutasavvıflar ezanı yalnızca namaz vaktini bildiren bir çağrı olarak değil, kalbi gafletten uyandıran bir davet olarak görmüştür. İmam Gazâlî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn'in namazın sırlarını anlattığı bölümünde ezanı işiten kişiye şunu tavsiye eder (mealen): Ezanı duyduğunda kıyamet günü yapılacak çağrıyı hatırla ve bu davete koşmaya hazırlan. Bu çağrıya dünyada istekle koşanlar, o büyük çağrıda lütufla karşılanacaktır. 

Bu bakışa göre her ezan, günde beş kez kulun Rabbine yönelişini tazeleyen bir fırsattır. Ezanı dinleyip duasını okumak, gün içindeki koşuşturmaya kısa bir ara vermek ve kalbi toparlamaktır. Bu konuda 7 Adımda Kalp Huzuru Nasıl Bulunur? İç Huzurun Sırrı yazımız da ilginizi çekebilir.

Sonuç

Ezan duası, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) bizzat öğrettiği ve okuyana şefaatini müjdelediği kısa bir duadır. Sünnete uygun sıralama; ezanı tekrar etmek, salavat getirmek, ezan duasını okumak ve ezan ile kamet arasında dua etmektir. Bir sonraki ezanda birkaç saniye durun, ezanı dinleyin ve bu duayı okuyun. Namaz içinde okunan dualar için Sübhaneke Duası Okunuşu, Anlamı ve Namazdaki Hükmü ve Ettehiyyatü Duası Okunuşu, Türkçe Anlamı ve Fazileti yazılarımıza da göz atabilirsiniz.

Yazar Hakkında

Yazar: Yasin Ahmedoğlu · Medrese icazetli din eğitimcisi, FM TV hadis ve tasavvuf dersleri

1984'te İstanbul'da doğdu, aslen Hatay Yayladağlıdır. Bakırköy İmam Hatip Lisesi'nden mezun oldu, ardından Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'nde bilgisayar programcılığı okudu. Üniversite yıllarında başladığı medrese eğitiminde Kur'an-ı Kerim, tecvid ve kıraat, Arapça sarf ve nahiv ile tefsir, hadis, fıkıh ve akaid derslerini tamamlayarak icazet aldı.

2003'ten bu yana medreselerde hocalık ve idarecilik yapıyor. Sultangazi Esentepe, Fatih, Maltepe, Esenler ve Beykoz'daki Mahmud Efendi cemaatine bağlı medreselerde görev aldı; hâlen Beykoz'da hizmetine devam ediyor. On yılı aşkın süredir FM TV'de canlı yayında hadis ve tasavvuf dersleri veriyor.

İmam-ı Mâsum Efendi Vakfı'nın başkanı ve Engellilere Çare Derneği'nin başkan yardımcısıdır. Dernek bünyesinde Türkiye genelindeki engelli kardeşlerimize ulaşmak ve hayatlarını kolaylaştırmak için çalışmalar yürütüyor. Evli ve üç çocuk babasıdır.

Bu Yazı Nasıl Hazırlandı?

• Dua metni ve fazileti: Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce'deki rivayetlerden alındı; hadis numaraları Kaynakça bölümünde verildi.
• Ayet meali: Diyanet İşleri Başkanlığı mealinden alındı.
• Hadiste bulunmayan ilaveler: "Ve'd-derecete'r-refîa" gibi halk arasında yaygın ama hadis kaynaklarında yer almayan ifadeler ayrıca belirtildi; senedi zayıf rivayetler zayıf olarak işaretlendi.
• Fıkhi hükümler: Diyanet ilmihali ve klasik fıkıh kaynakları esas alındı; âlimler arasında görüş farkı bulunan konular bu şekilde ifade edildi.
• Hata bildirimi: Yazıda bir hata fark ederseniz [iletişim] üzerinden bize bildirebilirsiniz.

 

Kaynakça

Hadis numaraları; Buhârî için Fethu'l-Bârî, Müslim için Fuad Abdülbâkî, diğer eserler için yaygın numaralandırmaya göredir.

• Kur'an-ı Kerim, İsrâ, 17/79; Âl-i İmrân, 3/194 (Diyanet İşleri Başkanlığı meali).
• Buhârî, Sahîh, Ezân, 7 (no. 611, 613); Ezân, 8 (no. 614); Tefsîr, İsrâ, 11 (no. 4718).
• Müslim, Sahîh, Salât, 11 (no. 384), 12 (no. 385), 13 (no. 386).
• Ebû Dâvûd, Sünen, Salât, 35 (no. 521), 36 (no. 523), 37 (no. 528), 38 (no. 529).
• Tirmizî, Sünen, Salât, 43 (no. 211), 44 (no. 212); Menâkıb, 1 (no. 3614).
• Nesâî, Sünen, Ezân, 38 (no. 680).
• İbn Mâce, Sünen, Ezân, 4 (no. 722).
• Beyhakî, es-Sünenü'l-Kübrâ, I/410.
• Gazâlî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn, Kitâbu Esrâri's-Salât.
• Diyanet İşleri Başkanlığı, ilmihal ve Din İşleri Yüksek Kurulu'nun ezan duasıyla ilgili sayfası.